Instrument: Schedebeschermer.

Het onbekende, afgebeelde. voorwerp wordt door dierenartsen gebruikt om te vookomen dat de schede bij runderen naar buiten geperst wordt (prolapsis vaginae). banden of riemen worden aan de drie ogen bevestigd en daarmee kan het voorwerp aan de achterkant van de koe bevestigd worden zodat mest en urinewegen vrijblijven.


Graszoden op Ameland

AFRON-lid O.Straatsma vroeg:
Graag informatie over graszoden. hoe groot en hoe dik ze waren. Deze zoden werden voorheen op Ameland als schaars te winnen bouwstenen gebruikt voor het maken van dijken, putten, funderingen van huizen, afsluiting van daken enz.We krijgen de indruk dat ze wel 7cm dik waren. Welk materiaal gebruikte men bij het maken van zoden en hoe werden ze getransporteerd?Ik denk overigens wel verschil zal zijn geweest in de zoden aan de vastwal en die op Ameland welk uit de zoden van buitendijkse begroeiingen gemaakt werden.


Er is (nog) geen respons op deze vraag gekomen. De vraag is inmiddels verwijderd uit de rubriek VenA. Mocht u alsnog informatie hebben dat kunt u dat kenbaar maken via het contactformulier.


Leuterhoutje.

De heer R.Politiek uit Kimswerd reageerde met: Een leuterhoutje werd indertijd gemaakt door de akkerbouwers of hun werknemers op 'it ark', scheppen, schoffels en 'houwers' van aanklevende grond te ontdoen. Een leuterhoutje werd ook gebruikt om klompen te ontdoen van aanklevende grond. Het woord leuteren is afgeleid van 'lauteren' of reinigen.


Het geslechtsdeel van een hengst werd ook wel een leuter genoemd.


De heer H. Kosmeier van landgoed Verhildersum reageerde met:
Dag, ik wilde even reageren op het luiterhoutje


Voor 35 jaar terug heb ik een vergelijkbaar houtje gevonden in Appingedam (Gr) het zag er iets anders uit maar vergelijkbaar het werd door een oude baas een luitertje genoemd, en werd gebruikt om klei van de laarzen te halen. Rond Appingedam was vrij zware klei.


Onbekend voorwerp met koperbeslag.

Reactie van Jan Slot: Goedeavond zo als ik het zie is het een verstekhaak aan beide einden te gebruiken,een ouderwetse gradenboog.
Zelf beb ik ook een aan een kant te gebruiken, zonder gaatjes.


Miniatuur van tjesk (boven) en wartel (onder).

Tsesk met raep, wartel en jaktouw

Een eerste reactie kregen we mevrouw Vis van Terschelling.
Een tjesk is een spit, wat in de grond geslagen wordt met een klopper om een dier mee vast te zetten aan een touw (reap) Op Terschelling staan kalfjes, geiten en schapen aan 'de reap'. Vroeger waren ze van hout, zelf gemaakt natuurlijk, tegenwoordig zijn ze van ijzer. Een 'jak' betekent dat twee dieren aan hetzelfde spit staan , maar dan moet het touw aan een wartel zitten anders draaien de touwen omelkaar heen en zit de hele boel in de knoop.
Waarschijnlijk is het houtje met de gaten gebruikt als wartel. Het middelste gat werd gebruikt om het touw van het spit aan vast te zetten met een knoop die kan draaien. De buitenste twee gaten dienden voor de touwen (jaktouwen) van de twee dieren , ook met een knoop die kon draaien.


Met vriendelijke groet,
Dominique Vis, landbouwmuseum 't Hooivak te Terschelling.


Troffel voor het planten en rooien van bloembollen.

Voorwerp uit de bollenteelt is een TROFFEL.

Van de heer D.Osinga uit Dokkum kregen we de volgende reactie:


Het betreffende voorwerp is een TROFFEL, die gebruikt wordt voor het (handmatig) planten en rooien van bloembollen, met name voor die bollen die diep geplant (en gerooid) moesten worden. Deze informatie is bevestigd door Piet Verhulst (Dokkum) en J.H. de Boer.


In het museum 'It rieuw' te Huis (Gr) hangt zo'n voorwerp in de vaste opstelling van het museum.


Reactie van de heer Hamelink: Het afgebeelde voorwerp is een troffel. Als de tulpen bollen waren afgestorven werd alles wat boven de grond stond verwijderd, dus alle stelen en lof. De rijen tulpen in het bed waren gepoot op ongeveer 10 cm uit elkaar. Om deze bollen te rooien werd d.m.v. deze troffel precies tussen deze rijen gestoken, dus de troffel werd met beide handen met kracht in de grond gedreven, een beetje naar je toe getrokken, zodat de regels eigenlijk van elkaar werden losgemaakt, en daarna door de zelfde troffel deze dan losse rij op getild, met de hand doorzocht op de bollen en deze werden dan in een kwartsmud tenen mandje gedaan, dit mandje stond niet maar lag op zijn zij. Het was goed opletten dat je de afstand goed schatte want anders stak je zo een hele rij bollen door de midden, en dat vond de baas niet leuk.


Ik heb dit werk in de vakanties gedaan van 1953 tot 1955 bij Oosthoek aan de Spieringweg in de Cruquius, Haarlemmermeer.


Frans S. Hamelink Nijeholtpade (Frl)


Wie kent Simon Helder?

Dit is een afbeelding uit 'Fan Fryske Grn'. Bij de afbeelding staat de tekst: 'Dit is de hear Simon Helder tot Tsjommearum, dy't op 13 april 50 jier arbeide hat op de boerepleats fen de famylje Oosterbaan drre.'Het is niet bekend wanneer deze foto genomen is en welke Simon Herder dit is. Was hij getrouwd, wie waren zijn ouders?Uw reactie wordt met belangstelling tegemoet gezien door Gerrit Bouma, secretaris van de vereniging Ald Barradiel.


Al vrij snel is een reactie gekomen van AFRON-lid Willem Reitsma.


Laatst gewijzigd op 2 maart 2015