Opening expositie Mjitte en weage

Geslaagde opening expositie Mjitte en Weage.

Opening Expositie : Meten en wegen.
Henk Dijkstra, directeur van het FLM, heette ons welkom, onze voorzitter Gerrit Lettinga opende de bijeenkomst en Gerrit Herrema bestuurslid van de AFRON en bedenker van het onderwerp voor de expositie leidde de bijeenkomst. Na eerst nog even te hebben uitgelegd wat de AFRON is en wat de AFRON doet, vroeg hij de aandacht voor de strijkstok, ook op de expositie aanwezig. De functie van een strijkstok kan echter verschillend zijn en daarom gaf hij het woord aan de eerste gastspreker met als onderwerp de strijkstok:



Gerk Slager,( voorheen bedrijfsleider op Ropta Metslawier) met zijn attributen: een zaaiviool met strijkstok. Bij het eerste zaaien van zaad werden de handen gebruikt met als resultaat dat het gezaaide product onregelmatig stond. Toen de zaaimachine met ijzeren pijpen zijn intrede deed,was het een grote sprong voorwaarts want granen en bieten konden egaal worden gezaaid. Maar het zeer fijne klaverzaad kon er niet mee worden gezaaid en klaver was juist een graag en vaak gebruikt product in de akkerbouw met het oog op groenbemesting, stikstofvoorziening en vruchtwisseling. De uitvinding van de zaaiviool was de oplossing voor het klaver zaaien. De zaaiviool is een metalen (deels houten) kast met een trechter en daarin een as en onderaan een flens met ribben; om de as zit met één slag het touw van de strijkstok. Met het heen en teruggaan van de strijkstok met touw draait de as de flens, waarop het zaad valt en zo wordt het zaad over ongeveer 4 meter breed verspreid. Het lopen en strijken moest 'ritmisch' gebeuren: linkervoet /trekken, rechtervoet / duwen.



Carel van Leeuwen muzikant (speelt veel met o.a. Doede Veeman) was hierna aan beurt om over zijn meegebrachte attributen te vertellen, een viool en een strijkstok.
Zijn viool is in Friesland gemaakt bij Sijtsma in Harlingen. Men kan er als muzikant voor kiezen een heel dure viool te kopen, maar ook strijkstokken kunnen heel duur zijn. Mooi was het te zien dat toen Carel het 'lint' van de stok los koppelde het als een waaier fijne haren uiteen viel: gebleekt paardenhaar. Er zitten schubben op de haren en de hars dat als kleine korreltjes aan de schubben blijft zitten, maakt het haar stroef. Verder liet Van Leeuwen ons nog verschillende strijkstokken zien.
De Duitse strijkstok stond altijd bol en nu staan de strijkstokken hol. Als afsluiting speelde Van Leeuwen De Boereplof.



Als laatste kwam Piet Wassenaar aan het woord; hij stamt uit een graanhandelarengeslacht, dat van 1776 - 1966 een graanhandel heeft gedreven in St.-Jacobiparochie. Daar staat nog het pakhuis waar het graan werd bewerkt en bewaard. Het graan werd opgekocht bij de boeren in de wijde omgeving en het gebeurde wel dat de handelaar de financier was van het zaaigraan met de afspraak dat de handelaar ook de opbrengst mocht verhandelen. Het graan werd verkocht op de beurs in Leeuwarden en Groningen, waar de handelaar de graanmonsters mee naar toe nam. De beurs in Leeuwarden is in 1880 opgericht op de Wortelhaven en later was het bij De Waag tot de Beurs aan het Zaailand de functie graanbeurs kreeg. Graan werd afgemeten in ronde graanmaten die met een strijkstok werden gladgestreken. De strijkstok (20 tot 23cm lang) die getoond werd was in 1901 gemaakt door Nooitgedacht in IJlst. Wassenaar liet heel beeldend zien wat ze bedoelen met: er blijft veel aan de strijkstok hangen! Een kleine strijkstokje met een steel was niet om de 'kop' (ook een graanmaat) glad te strijken, maar voor het gladstrijken van Frans crêpebeslag. Prachtig beeldmate-riaal verduidelijkte het verhaal.



Hierna ging het gezelschap naar de AFRON hoek in het museum om de officiële opening van de expositie Mjitte en Weage bij te wonen.


Laatst gewijzigd op 29 mei 2012